مشاوره تخصصی آمار و روش تحقیق برای روان‌شناسی و سلامت روش روشن؛ تحلیل قابل بازبینی.
ابزارهای پژوهش · فراتحلیل

برآورد واریانس بین مطالعات (τ²)

چهار روش DL، PM، ML و REML را برای اندازه‌های اثر مستقل و هم‌مقیاس به کار ببرید؛ روش پیش‌فرض REML است.

همهٔ ابزارهای آماری ←

مطالعات و روش برآورد

تمام yiها و واریانس‌هایشان باید به یک اندازه اثر و مقیاس تحلیل سازگار تعلق داشته باشند. برای نسبت‌ها log OR یا log RR و برای همبستگی Fisher z وارد کنید. تبدیل خودکار یا تشخیص سازگاری از روی اعداد انجام نمی‌شود.

نوع عدم‌قطعیت برای کل جدول انتخاب می‌شود. در حالت SE، vi=SE² است. با تغییر این گزینه، اعداد موجود بازتفسیر می‌شوند و باید همهٔ ردیف‌ها را بازبینی کنید.

حداقل ۲ مطالعه با اثر متناهی و واریانس یا SE مثبت. ارقام فارسی، اعشار و نماد علمی مانند 1e-6 پذیرفته می‌شود؛ جداکنندهٔ هزارگان وارد نکنید.

جدول ورودی مطالعات؛ نام مطالعه اختیاری است.
مطالعهyiviعملیات

حداکثر ۱۰۰۰ مطالعه، نام تا ۲۰۰ نویسه و ورودی عددی تا ۸۰ نویسه. داده‌های این جدول به سرور ارسال یا ذخیره نمی‌شوند.

با ویرایش ورودی یا تغییر روش، نتیجهٔ قبلی پاک می‌شود؛ برای نتیجهٔ جدید «محاسبه» را بزنید.

داده‌های نمونه آماده‌اند. پس از بررسی ورودی‌ها، «محاسبه τ²» را انتخاب کنید. تا تأیید محاسبه، خروجی عددی یا کد R نمایش داده نمی‌شود.

روش‌ها و فرمول‌های برآورد τ²

اثرهای مستقل yi و واریانس‌های نمونه‌گیری مثبت vi در مقیاس تحلیل وارد می‌شوند. Q و وزن‌های اثر ثابت از موتور تأییدشدهٔ ماشین‌حساب ناهمگنی گرفته می‌شوند. محاسبات میانی گرد نمی‌شوند.

wi = 1/vi · df = k−1

C = Σwi − Σwi²/Σwi

τ²_DL = max(0, (Q−df)/C)

wi(t) = 1/(vi+t) · mu(t) = Σ[wi(t)yi]/Σwi(t)

Q(t) = Σ[wi(t)(yi−mu(t))²]

PM: τ² = 0 if Q(0) ≤ df; otherwise solve Q(t)=df, t ≥ 0

NLL_ML(t) = ½[Σlog(vi+t) + Q(t)]

NLL_REML(t) = ½[Σlog(vi+t) + log(Σwi(t)) + Q(t)]

ML و REML تابع هدف متناظر را بر t≥0 کمینه می‌کنند. ثابت‌هایی که بر مکان کمینه اثر ندارند، در محاسبهٔ عددی حذف می‌شوند. میانگین و Q در هر واریانس پیشنهادی با همان موتور ناهمگنی محاسبه می‌شوند.

مثال با پاسخ مستقل

برای yiهای ۱−، ۰ و ۱ و واریانس‌های برابر ۰٫۱، مقدار Q=20 و df=2 است. DL، PM و REML به τ²≈0.9 می‌رسند، اما ML مقدار τ²≈0.566667 می‌دهد. این تفاوت، ناشی از روش برآورد است و خطای گردکردن نیست.

حل عددی و شرایط همگرایی

DL حل بسته دارد. مخرج C به شکلی معادل ولی پایدارتر با حاصل‌ضرب سهم وزن‌ها محاسبه می‌شود؛ اگر مخرج نامعتبر یا غیرمثبت باشد، نتیجه صادر نمی‌شود.

PM با گسترش ایمن کران بالا و سپس نصف‌کردن بازهٔ محصور حل می‌شود. اگر Q اولیه از df بیشتر نباشد، پاسخ مرزی صفر است. برای پاسخ مثبت، هم عرض بازه و هم باقیماندهٔ معادله بررسی می‌شوند.

در ML و REML، ابتدا یک بازهٔ متناهی بر پایهٔ مجموع مجذور فاصلهٔ اثرها از میانگین بدون وزن ساخته می‌شود. جست‌وجو در مختصات log(1+t/min(vi)) است. کمینه‌های مشاهده‌شده با روش مقطع طلایی و ریشهٔ محصور امتیاز درستنمایی پالایش می‌شوند؛ مرز صفر هم مقایسه می‌شود. بررسی سراسری تابع هدف با کران‌های پایین و تقسیم بازه، از قبول صرفِ یک کمینهٔ محلی جلوگیری می‌کند.

دقت عرض بازه در مختصات لگاریتمی 1e-10، دقت باقیماندهٔ ریشه 1e-9 و دقت بررسی تابع هدف 1e-10×(1+|NLL|) است. سقف هر مرحلهٔ پالایش ۲۰۰ تکرار، گسترش بازه ۱۰۲۴ بار، شبکهٔ آغازین ۴۰۹۶ نقطه و کل ارزیابی‌ها ۱۲۰۰۰ بار است. در نبود تأیید همگرایی یا ایمنی عددی، خطا نمایش داده می‌شود و خروجی قبلی پاک می‌ماند.

این کنترل‌ها صحت عددی در دقت اعلام‌شده را بررسی می‌کنند؛ دقت مطلق آماری یا مناسب‌بودن مدل برای دادهٔ پژوهش را تضمین نمی‌کنند. صفحه تعداد تکرارها، ارزیابی‌ها و پاسخ مرزی یا داخلی را نشان می‌دهد.

محدودیت‌های علمی و بازتولید

  • حداقل دو مطالعه لازم است؛ با مطالعات کم، برآورد ناهمگنی می‌تواند بسیار نامطمئن باشد. عدد صفر به معنای نبود قطعی تفاوت بین اثرهای جامعه‌ها نیست.
  • اثرهای ناسازگار، جهت‌های متفاوت بدون هم‌جهت‌سازی یا واریانس در مقیاس اشتباه نباید با هم وارد شوند. نوع اثر از اعداد قابل تشخیص نیست.
  • وابستگی اثرها، چند اندازه اثر از یک نمونه و دادهٔ خوشه‌ای به مدل‌های مناسب خود نیاز دارند. اثرهای تصادفی کیفیت پایین مطالعه را خودکار اصلاح نمی‌کند.
  • τ² به واحد مقیاس تحلیل وابسته است و با تغییر واحد به ضریب مربع آن تغییر می‌کند. خروجی برای log OR یا Fisher z نیز در همان مقیاس است و نمایی یا بازتبدیل نمی‌شود.
  • کد R به بستهٔ metafor نیاز دارد. برای جلوگیری از خطای دقت پیش‌فرض در مقیاس‌های کوچک، کنترل دقت متناسب با min(vi) تنظیم شده است. الگوریتم‌ها یکسان نیستند و اختلاف در آخرین رقم‌ها ممکن است.
  • در این مرحله فقط برآورد τ² و τ ارائه می‌شود؛ فاصلهٔ اطمینان برآورد تجمیعی، فاصلهٔ پیش‌بینی و نمودار جنگلی هنوز جزو این ابزار نیستند.

منابع روش بررسی‌شده

مستندات رسمی metafor: روش‌های DL، PM، ML و REML و کنترل‌های حل

بازتولید تحلیل DerSimonian و Kacker در مستندات metafor

مستندات metafor دربارهٔ همگرایی روش‌های تکراری